Frajburg: Priča o tome kako se čuva svoj grad

Nalazi se na padinama Švarcvalda, blizu tromeđe Nemačke, Švajcarske i Francuske i ima najveći broj sunčanih dana tokom godine. Osnovan je u 12. veku kao slobodan grad, otuda potiče i ime. Izjasnivši se protiv reformacije u 16. veku, postaje jako uporište katolicizma i lova na veštice. Od tridesetogodišnjeg rata trpi stalnu smenu vlasti. Tokom II svetskog rata, Nemci su ga greškom bombardovali i prilično oštetili, a onda su ga saveznici skoro sravnili sa zemljom. Obnovljen je prema originalnim planovima uz minimalno proširenje ulica, potrebno samo za prolazak tramvajskih šina bez dodavanja kolovoznih traka. Specifičnost Frajburga su i uski plitki vodeni kanali, tik uz trotoare. Legenda kaže da će se onaj ko upadne u kanalčić venčati sa stanovnikom Frajburga.

Vekovima poznat po katedrali, univerzitetu i satovima, Frajburg je danas najpoznatiji kao Zeleni grad, centar zelene ekonomije i ekologije, naročito u oblasti transporta, energije, odlaganja otpada i očuvanja zemljišta. Prekretnica koja je dovela do ovog nivoa zaštite životne sredine bila je sprečavanje gradnje nuklearne elektrane. Pokušaj vlasti da na 30 km od Frajburga gradi nuklearku, doveo je do građanske neposlušnosti, koja je u nekom trenutku bila na ivici građanskog rata.

Raznim merama se podstiču pešačenje, upotreba bicikla ili javnog prevoza. Grad je tako organizovan da se mnogo toga može obaviti pešice. Urađeno je oko 400 km biciklističkih staza. Mesečna karta za javni prevoz košta manje od 50€, a važi za sve linije i sve dane u mesecu. Ukoliko kupite kartu za neki koncert, predstavu, izložbu, ona važi i za prevoz. Podstiče se i deljenje automobila, preko Autosaveza Frajburga. Članovima je na raspolaganju oko 140 automobila, koje mogu da koriste za velike nabavke ili putovanja, a uz to dobijaju godišnju propusnicu za javni prevoz i 50% popusta za nacionalnu železnicu. Rezultat ovih mera je da je upotreba privatnih vozila smanjena sa 38% na 30%.

Niz mera postoji i za energetsku efikasnost, pre svega kroz štednju energije, korišćenje efikasnih tehnologija i obnovljive izvore. Građevinskim standardima je propisano da novosagrađeni objekti imaju godišnju potrošnju energije za grejanje od max 65kwh/ m2, dok je nemački standard 75kwh. Ova mera poskupljuje cenu gradnje za 3%, ali su efekti uštede daleko veći. U toku su revizije tih standarda, sa ciljem gradnje pasivnih kuća, čija bi potrošnja bila 15kwh/m2. Ovo bi izgradnju poskupelo za 10%, ali uz uštedu energije od 80-90%. Za starije objekte postoji program podrške poboljšanja izolacije (debljine od 30 cm). Od efikasnih tehnologija za uštedu energije primenjuje se tzv. kogeneracija, proizvodi se i električna i toplotna energija korišćenjem toplote koja se emituje kao nusprodukt proizvodnje električne energije, npr. za grejanje naselja. Oko 50% električne energije u Frajburgu sada se proizvodi kogeneracijom. Sve više se koriste i obnovljivi izvori energije: sunce (400 fotonaponskih stanica proizvoci oko 10 miliona kwh, pri čemu 60 plus-energy kuća proizvodi više energije nego što troši), vetar (svega 5 vetrenjača proizvodi 14 miliona kwh godišnje, ali vetar zbog planinskog masiva Švarcvalda nije najpogodniji izvor energije), biomasa (16.6 miliona kwh godišnje), hidroelektrane (Frajburg nema veće hidroelektrane, a od malih godišnje dobija 1,9 miliona kwh, ostalo se uvozi). Pa i pored svih ovih mera, ukupno učešće obnovljivih izvora je daleko ispod planiranih 10% i stalno se radi na traženju novih rešenja.

Frajburg ima sve manje čvrstog otpada zahvaljujući agresivnom povećanju reciklaže – reciklira se preko 70% otpada, što je dovelo da se broj deponija smanji sa 50000 na 200! Svako domaćinstvo dobija kontejnere i kese za razdvajanje otpada, a staklo se čak razdvaja po boji. Za opasan otpad postoji 26 privremenih mesta (koja se prazne 2 puta godišnje) i 3 stalna reciklažna dvorišta. Godišnje se, npr. reciklira preko milion zatvarača od plute, pretvaranjem u ekološki izolacioni materijal, koji proizvodi udruženje obolelih od epilepsije. Sa druge strane, drastično je povećana odgovornost i obaveze proizvođača, u pogledu upravljanja otpadom koji nastaje u njihovim proizvodnim procesima. Zapravo, pod konceptom odgovornost proizvoda, od proizvođača se zahteva da prikuplja i reciklira ili ponovo koristi svoju ambalažu nakon što je potrošač posle upotrebe odloži. Zbog složenosti tog procesa, preduzeća su formirala neprofitnu organizaciju. Proizvođači plaćaju članarinu i onda im je dozvoljeno da štampaju zelenu tačku na svojoj ambalaži kako bi pokazali da su platili za adekvatan tretman otpada. Proizvodi sa ovom oznakom odlažu se u žute kese i recikliraju. U toku 2007. godine preko 88% nemačkog ambalažnog otpada je reciklirano. Svim ovim merama, Frajburg je smanjio godišnju količinu otpada sa 140.000 tona 1998. godine na 50.000 tona 2000. god. Ovaj otpad se spaljuje u peći za sagorevanje na 20km od grada i dobija se energija, a sadržaj kontejnera sa organskim otpadom završava u zatvorenim bazenima (digester) za biogas.

U Frajburgu je najveća nemačka gradska šuma, sa preko 40% opštinske teritorije, pri čemu se izbegava monokultura i upotreba pesticida. Grad danas ima preko 5.000 ha pod šumom, preko 600 ha pod parkovima i 160 igrališta.

Površina Frajburga je 153 km2 sa prosečnom gustinom naseljenosti od oko 1.450 stanovnika/km2, a površina Užica je 667 km2 sa prosečnom gustinom naseljenosti od 90 stanovnika/ km2.

Udaljenost Užica od ovog grada je mnogo veća od nominalnih 1.474 km.

Podeli

Related posts